09.03.26
Ερώτηση:
1. Παίρνω ημιέτοιμο κόσμημα, του βάζω πέτρες κι εργασία και γίνεται έτοιμο τελικό κόσμημα. Το δίνω κυρίως σε ιδιώτες. Κόβουμε ΑΠΥ μιας και αποτελεί δημιουργία πρωτοτύπου, όχι πώληση προϊόντος από απόθεμα. Το εκθετήριό μου, είναι το site μου κι από εκεί επιλέγει ο πελάτης τι του αρέσει, χωρίς να μπορεί να αγοράσει απευθείας.
2. Δεν έχω στοκ, όλα γίνονται επί παραγγελία και επί ψηφιακού σχεδιασμού, που τον κάνω εγώ (παροχή υπηρεσίας σχεδιασμού κοσμήματος)
3. Αγοράζω πολύτιμους λίθους από Ελλάδα και από εξωτερικό (λαμβάνω δηλαδή και τιμολόγια εξωτερικού)
4. Το μέταλλο αγοράζεται απευθείας ως ημικατεργασμένο αντικείμενο, όχι ως πρώτη ύλη (χρυσάφι)
Ποια η λογιστική και η φορολογική αντιμετώπιση;
Απάντηση
Κατά τη γνώμη μας θα πρέπει να προσέξετε τα παρακάτω ζητήματα:
ΦΠΑ – Εισαγωγή
Σύμφωνα με την περ. β΄ της παρ. 1 του άρθρου 2 του Κώδικα ΦΠΑ, η δεύτερη κατηγορία πράξεων που υπάγονται στο φόρο εκτός από την παράδοση αγαθών και την παροχή υπηρεσιών, είναι η εισαγωγή αγαθών στην ελληνική επικράτεια. Με τις διατάξεις του άρθρου 13 δίνεται ο ορισμός της εισαγωγής αγαθών, που αποτελεί μία από τις σημαντικότερες φορολογητέες πράξεις που υπόκεινται στο ΦΠΑ. Έτσι, σύμφωνα με την εν λόγω διάταξη, ως εισαγωγή αγαθών θεωρείται η είσοδος (εισκόμιση) αγαθών στην ελληνική επικράτεια. Στην περίπτωση λοιπόν της εισαγωγής αγαθών στο φόρο υπόκειται κάθε είσοδος (εισκόμιση) αγαθών από το εξωτερικό στο εσωτερικό της χώρας.
Πιο συγκεκριμένα, Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 13, ως εισαγωγή αγαθών, κατά την έννοια του άρθρου 2, θεωρείται:
α) Η είσοδος αγαθών στο εσωτερικό της χώρας, που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 24 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της ΕΟΚ. Σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο, θεωρούνται ότι ευρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία εντός κράτους μέλους τα προϊόντα προελεύσεως τρίτων χωρών, για τα οποία έχουν τηρηθεί οι διατυπώσεις εισαγωγής και εισπραχθεί σ' αυτό το κράτος μέλος οι απαιτούμενοι δασμοί και φορολογικές επιβαρύνσεις ισοδυνάμου αποτελέσματος και για τα οποία δεν έχουν επιστραφεί ολικώς ή μερικώς αυτοί οι δασμοί και επιβαρύνσεις. .
Εάν συνεπώς υπάρχουν αγαθά που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις αυτές, δηλαδή δεν κατάγονται από τα κράτη – μέλη ή δεν έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία, θεωρούνται ότι προέρχονται από τρίτες προς την Κοινότητα χώρες και έχουν εφαρμογή οι περί εισαγωγής διατάξεις. Το ίδιο ισχύει και για τα αγαθά που προέρχονται από τα ειδικά φορολογικά εδάφη που αποτελούν μέρος του τελωνειακού εδάφους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία περιλαμβάνονται στο Παράρτημα ΙΙ του Κώδικα και τα οποία δεν αποτελούν τμήμα του τελωνειακού εδάφους της ΕΕ και συγκεκριμένα:
- το νησί της Ελιγολάνδης και την περιοχή του Μπύζιγκεν της ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας,
- τη Θέουτα και Μελίλια του Βασιλείου της Ισπανίας,
- την περιοχή Λιβίνιο και Καμπιόνε ντΆ Ιταλία της Ιταλικής Δημοκρατίας.
Η είσοδος αγαθών στο εσωτερικό της χώρας που προέρχονται από τρίτες χώρες, εφόσον τα αγαθά αυτά δεν καλύπτονται από τις προϋποθέσεις της περ. α΄ ανωτέρω.
Με τις διατάξεις αυτές θεωρείται εισαγωγή αγαθών:
α) Η είσοδος αγαθών στο εσωτερικό της χώρας από τα εδάφη που αναφέρονται στην παρ. 2β’ του Παραρτήματος II του νόμου, δηλαδή:
- Το Άγιον Όρος της Ελληνικής Δημοκρατίας
- Μαρτινίκα, Γαλλική Γουιάνα, Γουαδελούπη, Ρεουνιόν, Άγιος Πέτρος και Μικελόν, τα υπερπόντια διαμερίσματα της Γαλλικής Δημοκρατίας
- Τα Κανάρια νησιά, του Βασιλείου της Ισπανίας, τα οποία αποτελούν τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας, αλλά εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής του ΦΠΑ.
- Το Γιβραλτάρ και τα νησιά Τσάνελ που ανήκουν στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Για τα αγαθά που εισάγονται από τα εν λόγω εδάφη οφείλεται και καταβάλλεται ο ΦΠΑ, όπως αυτό συμβαίνει και για τα εισαγόμενα αγαθά από τρίτες χώρες.
Σύμφωνα επίσης με την ΠΟΛ.1037/2004, επισημαίνεται ότι η Ανδόρα και ο Άγιος Μαρίνος δεν ανήκουν στην ΕΕ όσον αφορά τον ΦΠΑ.
Κατά συνέπεια τα αγαθά τα οποία εισέρχονται στην Ελλάδα καθώς και στα υπόλοιπα Κράτη-μέλη από τα πιο πάνω εδάφη θεωρούνται ως εισαγόμενα από Τρίτη χώρα και ακολουθείται η τελωνειακή διαδικασία της εισαγωγής αγαθών.
Αντίστοιχα τα αγαθά τα οποία εξέρχονται από την Ελλάδα και τα αλλά κράτη-μέλη με προορισμό τα πιο πάνω εδάφη, θεωρούνται ως εξαγόμενα σε Τρίτη χώρα αγαθά και ακολουθείται η τελωνειακή διαδικασία για την εξαγωγή αγαθών.
β) Η είσοδος στο εσωτερικό της χώρας αγαθών προερχομένων, από άλλες περιοχές τρίτων χωρών με τις οποίες έχουν συναφθεί συμφωνίες τελωνειακής σύνδεσης και τα προϊόντα έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία.
Προσοχή!
Σύμφωνα με την ΠΟΛ.1282/1992, διευκρινίζεται ότι οι συναλλαγές από και προς το Μονακό, καθώς και τη νήσο Μαν, θεωρούνται ότι είναι συναλλαγές από και προς τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, αντίστοιχα.
Αντικειμενική φορολογία στην εισαγωγή αγαθών
Επισημαίνεται εδώ ότι η εισαγωγή αγαθών φορολογείται αντικειμενικά, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η ιδιότητα του εισαγωγέα, δηλαδή χωρίς να εξετάζεται αν ο εισαγωγέας είναι υποκείμενος στο φόρο ή όχι, ή αν αυτός ενεργεί κατά την εισαγωγή μέσα στα πλαίσια άσκησης της επαγγελματικής δραστηριότητας του. Δηλαδή, σε αντίθεση με τις πράξεις που φορολογούνται στο εσωτερικό της χώρας (παράδοση αγαθών και παροχή υπηρεσιών) μόνο στο όνομα του υποκείμενου στο φόρο, η εισαγωγή αγαθών φορολογείται στο όνομα οποιουδήποτε προσώπου το οποίο ενεργεί την εισαγωγή. Συνεπώς είναι αδιάφορο αν πρόκειται για υποκείμενο στο φόρο ή για ιδιώτη, δηλαδή για πρόσωπο που δεν ασκεί καμία οικονομική δραστηριότητα.
(σχετ. ΠΟΛ.10/1987, ΠΟΛ.1282/1992, ΠΟΛ.1037/2004)
ΦΠΑ – Ενδοκοινοτική απόκτηση
α) Να πρόκειται για αγαθά που μεταφέρονται στην Ελλάδα από άλλο κ-μ. Να διενεργείται δηλαδή φυσική μεταφορά των αγαθών και μάλιστα αποδεικτικά περί μεταφοράς των αγαθών από το άλλο κ-μ στην Ελλάδα.
β) Ο αποκτών (αγοραστής) να είναι υποκείμενο στο φόρο πρόσωπο ή μη υποκείμενο στο φόρο νομικό πρόσωπο, που ενεργεί με την ιδιότητα του υποκειμένου στο φόρο.
Ως υποκείμενος στο φόρο θεωρείται το πρόσωπο που ενεργεί πράξεις φορολογητέες ή αφορολόγητες με δικαίωμα έκπτωσης του φόρου ή πράξεις απαλλασσόμενες, σύμφωνα με το άρθρο 27, καθώς και οι αγρότες ειδικού καθεστώτος του άρθρου 48.
Ως μη υποκείμενο στο φόρο ΝΠΔΔ θεωρείται το πρόσωπο το οποίο, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 3 δεν θεωρείται υποκείμενο στο φόρο, καθώς και κάθε νομικό πρόσωπο το οποίο δεν θεωρείται ότι ασκεί οικονομική δραστηριότητα, π.χ. εκκλησίες, σύλλογοι, πρεσβείες, ξένες αποστολές κ.λπ.
γ) Ο πωλητής να είναι υποκείμενος στο φόρο σε άλλο κ-μ, να μην απαλλάσσεται λόγω ύψους ακαθαρίστων εσόδων στη χώρα του, ούτε να πραγματοποιεί παραδόσεις αγαθών, για τις οποίες ο τόπος φορολογίας βρίσκεται στο εσωτερικό της χώρας (πώληση αγαθών μετά από συναρμολόγηση, πώληση από απόσταση.[1]
δ) Η συναλλαγή να πραγματοποιείται από επαχθή αιτία. Παρότι όμως κατ' αρχήν απαιτείται η ύπαρξη ανταλλάγματος σε χρήμα ή είδος, υπάρχουν ορισμένες πράξεις, οι οποίες υπάγονται στο φόρο αν και δεν υπάρχει αντάλλαγμα.[2]
ε) Η συναλλαγή να πραγματοποιείται στα πλαίσια άσκησης της οικονομικής δραστηριότητας τόσο του πωλητή όσο και του αγοραστή.
Στην έννοια της ενδοκοινοτικής απόκτησης περιλαμβάνεται και η μεταφορά στην Ελλάδα έτοιμων προϊόντων που κατασκευάστηκαν σε άλλο κ-μ από υλικά και αντικείμενα που στάλθηκαν από την Ελλάδα στο κράτος αυτό προκειμένου να υποστούν μεταποίηση στα πλαίσια σύμβασης μίσθωσης έργου (εργασία fason).
Ειδικός φόρος σε είδη πολυτελείας
Σύμφωνα με το άρθρο 48 του ν.5177/2025:
«1. Επιβάλλεται φόρος πολυτελείας επί της φορολογητέας αξίας, όπως αυτή διαμορφώνεται από τα άρθρα 24 και 25 του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ν. 5144/2024 Α' 162), για τα ενδοκοινοτικώς αποκτώμενα και τα εισαγόμενα από τρίτες χώρες και επί της τιμής πώλησης προ Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) για τα εγχωρίως παραγόμενα, στα παρακάτω είδη:
|
ΕΙΔΟΣ ΠΟΛΥΤΕΛΕΙΑΣ |
ΠΟΣΟΣΤΟ ΦΟΡΟΥ |
|
α) Δέρματα ερπετών, κροκοδείλων, σαυροειδών και αγρίων ζώων γενικά, καθώς και πτηνών, ψαριών και θαλασσίων ζώων γενικά, κατεργασμένα ή μη. Κωδικός Σ.Ο. 41.06.40, 41.13.30, ΕΧ 41.14.10.90 4103.20, ΕΧ 4103.90, ΕΧ 4106.91, ΕΧ 4106.92 |
10% |
|
β) Τεχνουργήματα από δέρμα της περ. α). Κωδικός Σ.Ο. 42.02.21.00, 42.02.31.00, 42.03.30.30 |
10% |
|
γ) Υποδήματα από δέρμα της περ. α). Δ.Κ. ΕΧ 64.03 |
10% |
|
δ) Τάπητες από οποιαδήποτε ύλη που περιέχουν μετάξι ή απορρίμματα από μετάξι σε ποσοστό πάνω από 10% στο συνολικό βάρος. Κωδικός Σ.Ο. 57.01.10.10,57.01.90.10 |
10% |
|
ε) Μαργαριτάρια ακατέργαστα ή κατεργασμένα, πολύτιμες ή ημιπολύτιμες πέτρες, πέτρες συνθετικές ή ανασχηματισμένες, κατεργασμένες ή ακατέργαστες. Εξαιρούνται εκείνες που προορίζονται για βιομηχανική χρήση. Διαμάντια έστω και κατεργασμένα Δ.Κ. 71.01, ΕΧ 71.02, ΕΧ 71.03 και 71.04 |
10% |
|
στ) Σκόνη διαμαντιού και σκόνη από πολύτιμες ή ημιπολύτιμες πέτρες, φυσικές ή συνθετικές. Δ.Κ. 71.05 |
10% |
|
ζ) Κοσμήματα με ή χωρίς πολύτιμες πέτρες και μέρη αυτών, από πολύτιμα μέταλλα ή από μέταλλα επιστρωμένα με πολύτιμα μέταλλα. Εξαιρούνται τα είδη από άργυρο. Δ.Κ. ΕΧ 71.13 |
10% |
|
η) Είδη χρυσοχοΐας και μέρη αυτών από πολύτιμα μέταλλα ή από μέταλλα επιστρωμένα με πολύτιμα μέταλλα. Εξαιρούνται τα είδη από άργυρο. Δ.Κ. ΕΧ 71.14 |
10% |
|
θ) Άλλα τεχνουργήματα από πολύτιμα μέταλλα ή από μέταλλα επιστρωμένα με πολύτιμα μέταλλα. Εξαιρούνται τα είδη από άργυρο. Δ.Κ. ΕΧ 71.15 |
10% |
|
ι) Τεχνουργήματα από μαργαριτάρια, από πολύτιμες ή ημιπολύτιμες πέτρες ή από πέτρες συνθετικές ή ανασχηματισμένες. Δ.Κ.71.16 |
10% |
|
ια) Αεροπλάνα, υδροπλάνα και ελικόπτερα ιδιωτικής χρήσης. Δ.Κ. Ε.Χ. 88.02 |
20% |
|
ιβ) Ρολόγια από πολύτιμα μέταλλα ή από μέταλλα επιστρωμένα με πολύτιμα μέταλλα Δ.Κ. 9101 |
10% |
|
ιγ) Κάσες (κελύφη) για ρολόγια από πολύτιμα μέταλλα ή από μέταλλα επιστρωμένα με πολύτιμα μέταλλα της δασμολογικής διάκρισης 9111.10 |
10% |
|
ιδ) Βραχιόλια (μπρασελέ) ρολογιών από πολύτιμα μέταλλα ή από μέταλλα επιστρωμένα από πολύτιμα μέταλλα τη δασμολογικής διάκρισης 9113.10 |
10% |
2. Για τους σκοπούς εφαρμογής της περ. ια) της παρ. 1, ως ιδιωτική χρήση νοείται η χρησιμοποίηση αεροπλάνου, υδροπλάνου και ελικόπτερου για μη εμπορική δραστηριότητα.
3. Από τον φόρο πολυτελείας εξαιρούνται τα είδη των περ. ζ), η), θ) και ι) του πίνακα της παρ. 1, των οποίων η φορολογητέα αξία επιβολής του φόρου πολυτελείας είναι μικρότερη των χιλίων (1.000) ευρώ ανά τεμάχιο.
4. Ο φόρος πολυτελείας των μεταφορικών μέσων της περ. ια) του πίνακα της παρ. 1, ανεξάρτητα από τη χώρα προέλευσης, βεβαιώνεται και εισπράττεται από τις αρμόδιες τελωνειακές αρχές παράλληλα με τη βεβαίωση και είσπραξη των οφειλόμενων φορολογικών επιβαρύνσεων και ως προς τις κυρώσεις εφαρμογή έχουν οι διατάξεις των άρθρων 142 και επόμενα του Εθνικού Τελωνειακού Κώδικα (ν. 2960/2001, Α' 265).
5. Για τα είδη της παρ. 1 που προέρχονται από τρίτες προς την Ευρωπαϊκή Ένωση χώρες, ο φόρος πολυτελείας βεβαιώνεται και εισπράττεται από τις τελωνειακές αρχές κατά τη θέση αυτών σε ανάλωση, ενώ για τα προερχόμενα από άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή τα εγχωρίως παραγόμενα, ο φόρος αποδίδεται στην αρμόδια για την φορολογία εισοδήματος του επιτηδευματία υπηρεσία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.).
6. Υπόχρεος για την απόδοση του φόρου για μεν τα εγχωρίως παραγόμενα είναι ο παραγωγός των προϊόντων, για δε τα προερχόμενα από τα λοιπά κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης το πρόσωπο που πραγματοποιεί την ενδοκοινοτική απόκτηση.
7. Ο φόρος πολυτελείας της παρ. 1 για τα εγχωρίως παραγόμενα ειδικά για τα πωλούμενα λιανικώς για τα οποία προηγούμενα δεν έχει επιβληθεί φόρος πολυτελείας λόγω παραγωγής τους από την ίδια επιχείρηση, επιβάλλεται επί της τιμής λιανικής πώλησης προ Φ.Π.Α., μειωμένης κατά τριάντα τοις εκατό (30%). Ο φόρος αυτός δεν επιβάλλεται, εάν τα αγαθά αυτά εξάγονται ή αποτελούν αντικείμενο ενδοκοινοτικής παράδοσης. Χρόνος γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης κατά την ενδοκοινοτική απόκτηση είναι ο χρόνος παραλαβής των ειδών από τον αποκτώντα, για δε τα εγχωρίως παραγόμενα, κατά την πώληση αυτών από τον παραγωγό. Τα θέματα που αφορούν τη βεβαίωση, τον έλεγχο, τα πρόστιμα, την παραγραφή του δικαιώματος του Δημοσίου και την έκδοση καταλογιστικών πράξεων διέπονται από τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α' 58).
9. Τα είδη της παρ. 1 που παραλαμβάνονται ως πρώτες ύλες για την παραγωγή ετοίμων προϊόντων της ίδιας παραγράφου, απαλλάσσονται του φόρου πολυτελείας.»
Πιο συγκεκριμένα για τις ακατέργαστες πολύτιμες ή ημιπολύτιμες πέτρες που εμπίπτουν στα είδη που ορίζονται από τις διατάξεις της περ. ε) της παρ. 1 του άρθρου 48 του ν.5177/2025, εφόσον παραλαμβάνονται ως πρώτες ύλες για την παραγωγή προϊόντων της ίδιας αυτής παραγράφου, απαλλάσσονται του φόρου πολυτελείας. Το ίδιο ισχύει και επί της παραλαβής πολύτιμων ή ημιπολύτιμων λίθων που έχουν υποστεί μερική κατεργασία ή προκειμένου για πολύτιμους λίθους πλήρως επεξεργασμένων που επίσης παραλαμβάνονται ως πρώτες ύλες για την παραγωγή προϊόντων.
Ειδικότερα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 48 του ν.5177/2025 ρητά ορίζεται ότι, υπόχρεος για την απόδοση του ειδικού αυτού φόρου που αφορά τα παραγόμενα εγχωρίως αυτά είδη είναι ο παραγωγός των προϊόντων και ότι χρόνος γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης είναι ο χρόνος της πώλησης αυτών από τον παραγωγό.
Οι πωλήσεις στο εσωτερικό της χώρας, από μεταποιητική επιχείρηση των παραχθέντων από αυτή εγχωρίως προϊόντων που εμπίπτουν στην έννοια των ειδών της παραγράφου 4, σε άλλες μεταποιητικές επιχειρήσεις ή εργαστήρια για την περαιτέρω από αυτές συμπληρωματική κατασκευή ή επεξεργασία των ειδών αυτών, κατά την έννοια των προαναφερομένων διατάξεων της παρ. 5 του άρθρου 48 του ν.5177/2025, εξακολουθούν να έχουν την έννοια των πρώτων υλών που παραλαμβάνονται για την παραγωγή των τελικών ετοίμων προϊόντων της τελευταίας μεταποιητικής επιχείρησης. Από το λόγο αυτό οι ενδιάμεσες αυτές παραδόσεις (πωλήσεις)μέχρι την τελευταία μεταποιητική επιχείρηση, απαλλάσσονται του φόρου πολυτελείας. Στις περιπτώσεις αυτές, ο ειδικός φόρος πολυτελείας, επιβάλλεται στα τελικά προϊόντα της μεταποιητικής αυτής επιχείρησης, κατά το χρόνο της πώλησης αυτών από τον παραγωγό τους.
Τα εγχώριος όμως παραγόμενα από μεταποιητική επιχείρηση είδη της παραγράφου 4 του προαναφερόμενου άρθρου του νόμου, τα οποία πωλούνται σε αγοραστή χωρίς παραγωγική δραστηριότητα (ιδιώτης ή εμπορική επιχείρηση), αυτά αποτελούν τελικά προϊόντα της μεταποιητικής επιχείρησης και είναι υποκείμενα του ειδικού φόρου πολυτελείας.
Τέλος, προκειμένου περί εισαγωγής πολύτιμων λίθων που εμπίπτουν στις προαναφερόμενες διατάξεις του νόμου, που παραλαμβάνονται στο εσωτερικό της χώρας ως έτοιμα προϊόντα που πρόκειται περαιτέρω να εξαχθούν ή να ακολουθήσει ενδοκοινοτική παράδοσή τους, επιβάλλεται ο ειδικός φόρος πολυτελείας με βάση την αξία του κόστους αυτών κατά την ημερομηνία παραλαβής τους, εφόσον από τις διατάξεις του νόμου δεν διακρίνεται αν τα είδη αυτά, που παραλαμβάνονται ως έτοιμα προϊόντα, στη συνέχεια πρόκειται να πωληθούν στο εσωτερικό της χώρας ή αποτελούν περαιτέρω αντικείμενο εξαγωγής ή ενδοκοινοτικής παράδοσης
Απάντηση
Κατά τη γνώμη μας θα πρέπει να προσέξετε τα παρακάτω ζητήματα:
ΦΠΑ – Εισαγωγή
Σύμφωνα με την περ. β΄ της παρ. 1 του άρθρου 2 του Κώδικα ΦΠΑ, η δεύτερη κατηγορία πράξεων που υπάγονται στο φόρο εκτός από την παράδοση αγαθών και την παροχή υπηρεσιών, είναι η εισαγωγή αγαθών στην ελληνική επικράτεια. Με τις διατάξεις του άρθρου 13 δίνεται ο ορισμός της εισαγωγής αγαθών, που αποτελεί μία από τις σημαντικότερες φορολογητέες πράξεις που υπόκεινται στο ΦΠΑ. Έτσι, σύμφωνα με την εν λόγω διάταξη, ως εισαγωγή αγαθών θεωρείται η είσοδος (εισκόμιση) αγαθών στην ελληνική επικράτεια. Στην περίπτωση λοιπόν της εισαγωγής αγαθών στο φόρο υπόκειται κάθε είσοδος (εισκόμιση) αγαθών από το εξωτερικό στο εσωτερικό της χώρας.
Πιο συγκεκριμένα, Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 13, ως εισαγωγή αγαθών, κατά την έννοια του άρθρου 2, θεωρείται:
α) Η είσοδος αγαθών στο εσωτερικό της χώρας, που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 24 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της ΕΟΚ. Σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο, θεωρούνται ότι ευρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία εντός κράτους μέλους τα προϊόντα προελεύσεως τρίτων χωρών, για τα οποία έχουν τηρηθεί οι διατυπώσεις εισαγωγής και εισπραχθεί σ' αυτό το κράτος μέλος οι απαιτούμενοι δασμοί και φορολογικές επιβαρύνσεις ισοδυνάμου αποτελέσματος και για τα οποία δεν έχουν επιστραφεί ολικώς ή μερικώς αυτοί οι δασμοί και επιβαρύνσεις. .
Εάν συνεπώς υπάρχουν αγαθά που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις αυτές, δηλαδή δεν κατάγονται από τα κράτη – μέλη ή δεν έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία, θεωρούνται ότι προέρχονται από τρίτες προς την Κοινότητα χώρες και έχουν εφαρμογή οι περί εισαγωγής διατάξεις. Το ίδιο ισχύει και για τα αγαθά που προέρχονται από τα ειδικά φορολογικά εδάφη που αποτελούν μέρος του τελωνειακού εδάφους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία περιλαμβάνονται στο Παράρτημα ΙΙ του Κώδικα και τα οποία δεν αποτελούν τμήμα του τελωνειακού εδάφους της ΕΕ και συγκεκριμένα:
- το νησί της Ελιγολάνδης και την περιοχή του Μπύζιγκεν της ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας,
- τη Θέουτα και Μελίλια του Βασιλείου της Ισπανίας,
- την περιοχή Λιβίνιο και Καμπιόνε ντΆ Ιταλία της Ιταλικής Δημοκρατίας.
Η είσοδος αγαθών στο εσωτερικό της χώρας που προέρχονται από τρίτες χώρες, εφόσον τα αγαθά αυτά δεν καλύπτονται από τις προϋποθέσεις της περ. α΄ ανωτέρω.
Με τις διατάξεις αυτές θεωρείται εισαγωγή αγαθών:
α) Η είσοδος αγαθών στο εσωτερικό της χώρας από τα εδάφη που αναφέρονται στην παρ. 2β’ του Παραρτήματος II του νόμου, δηλαδή:
- Το Άγιον Όρος της Ελληνικής Δημοκρατίας
- Μαρτινίκα, Γαλλική Γουιάνα, Γουαδελούπη, Ρεουνιόν, Άγιος Πέτρος και Μικελόν, τα υπερπόντια διαμερίσματα της Γαλλικής Δημοκρατίας
- Τα Κανάρια νησιά, του Βασιλείου της Ισπανίας, τα οποία αποτελούν τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας, αλλά εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής του ΦΠΑ.
- Το Γιβραλτάρ και τα νησιά Τσάνελ που ανήκουν στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Για τα αγαθά που εισάγονται από τα εν λόγω εδάφη οφείλεται και καταβάλλεται ο ΦΠΑ, όπως αυτό συμβαίνει και για τα εισαγόμενα αγαθά από τρίτες χώρες.
Σύμφωνα επίσης με την ΠΟΛ.1037/2004, επισημαίνεται ότι η Ανδόρα και ο Άγιος Μαρίνος δεν ανήκουν στην ΕΕ όσον αφορά τον ΦΠΑ.
Κατά συνέπεια τα αγαθά τα οποία εισέρχονται στην Ελλάδα καθώς και στα υπόλοιπα Κράτη-μέλη από τα πιο πάνω εδάφη θεωρούνται ως εισαγόμενα από Τρίτη χώρα και ακολουθείται η τελωνειακή διαδικασία της εισαγωγής αγαθών.
Αντίστοιχα τα αγαθά τα οποία εξέρχονται από την Ελλάδα και τα αλλά κράτη-μέλη με προορισμό τα πιο πάνω εδάφη, θεωρούνται ως εξαγόμενα σε Τρίτη χώρα αγαθά και ακολουθείται η τελωνειακή διαδικασία για την εξαγωγή αγαθών.
β) Η είσοδος στο εσωτερικό της χώρας αγαθών προερχομένων, από άλλες περιοχές τρίτων χωρών με τις οποίες έχουν συναφθεί συμφωνίες τελωνειακής σύνδεσης και τα προϊόντα έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία.
Προσοχή!
Σύμφωνα με την ΠΟΛ.1282/1992, διευκρινίζεται ότι οι συναλλαγές από και προς το Μονακό, καθώς και τη νήσο Μαν, θεωρούνται ότι είναι συναλλαγές από και προς τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, αντίστοιχα.
Αντικειμενική φορολογία στην εισαγωγή αγαθών
Επισημαίνεται εδώ ότι η εισαγωγή αγαθών φορολογείται αντικειμενικά, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η ιδιότητα του εισαγωγέα, δηλαδή χωρίς να εξετάζεται αν ο εισαγωγέας είναι υποκείμενος στο φόρο ή όχι, ή αν αυτός ενεργεί κατά την εισαγωγή μέσα στα πλαίσια άσκησης της επαγγελματικής δραστηριότητας του. Δηλαδή, σε αντίθεση με τις πράξεις που φορολογούνται στο εσωτερικό της χώρας (παράδοση αγαθών και παροχή υπηρεσιών) μόνο στο όνομα του υποκείμενου στο φόρο, η εισαγωγή αγαθών φορολογείται στο όνομα οποιουδήποτε προσώπου το οποίο ενεργεί την εισαγωγή. Συνεπώς είναι αδιάφορο αν πρόκειται για υποκείμενο στο φόρο ή για ιδιώτη, δηλαδή για πρόσωπο που δεν ασκεί καμία οικονομική δραστηριότητα.
(σχετ. ΠΟΛ.10/1987, ΠΟΛ.1282/1992, ΠΟΛ.1037/2004)
ΦΠΑ – Ενδοκοινοτική απόκτηση
α) Να πρόκειται για αγαθά που μεταφέρονται στην Ελλάδα από άλλο κ-μ. Να διενεργείται δηλαδή φυσική μεταφορά των αγαθών και μάλιστα αποδεικτικά περί μεταφοράς των αγαθών από το άλλο κ-μ στην Ελλάδα.
β) Ο αποκτών (αγοραστής) να είναι υποκείμενο στο φόρο πρόσωπο ή μη υποκείμενο στο φόρο νομικό πρόσωπο, που ενεργεί με την ιδιότητα του υποκειμένου στο φόρο.
Ως υποκείμενος στο φόρο θεωρείται το πρόσωπο που ενεργεί πράξεις φορολογητέες ή αφορολόγητες με δικαίωμα έκπτωσης του φόρου ή πράξεις απαλλασσόμενες, σύμφωνα με το άρθρο 27, καθώς και οι αγρότες ειδικού καθεστώτος του άρθρου 48.
Ως μη υποκείμενο στο φόρο ΝΠΔΔ θεωρείται το πρόσωπο το οποίο, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 3 δεν θεωρείται υποκείμενο στο φόρο, καθώς και κάθε νομικό πρόσωπο το οποίο δεν θεωρείται ότι ασκεί οικονομική δραστηριότητα, π.χ. εκκλησίες, σύλλογοι, πρεσβείες, ξένες αποστολές κ.λπ.
γ) Ο πωλητής να είναι υποκείμενος στο φόρο σε άλλο κ-μ, να μην απαλλάσσεται λόγω ύψους ακαθαρίστων εσόδων στη χώρα του, ούτε να πραγματοποιεί παραδόσεις αγαθών, για τις οποίες ο τόπος φορολογίας βρίσκεται στο εσωτερικό της χώρας (πώληση αγαθών μετά από συναρμολόγηση, πώληση από απόσταση.[1]
δ) Η συναλλαγή να πραγματοποιείται από επαχθή αιτία. Παρότι όμως κατ' αρχήν απαιτείται η ύπαρξη ανταλλάγματος σε χρήμα ή είδος, υπάρχουν ορισμένες πράξεις, οι οποίες υπάγονται στο φόρο αν και δεν υπάρχει αντάλλαγμα.[2]
ε) Η συναλλαγή να πραγματοποιείται στα πλαίσια άσκησης της οικονομικής δραστηριότητας τόσο του πωλητή όσο και του αγοραστή.
Στην έννοια της ενδοκοινοτικής απόκτησης περιλαμβάνεται και η μεταφορά στην Ελλάδα έτοιμων προϊόντων που κατασκευάστηκαν σε άλλο κ-μ από υλικά και αντικείμενα που στάλθηκαν από την Ελλάδα στο κράτος αυτό προκειμένου να υποστούν μεταποίηση στα πλαίσια σύμβασης μίσθωσης έργου (εργασία fason).
Ειδικός φόρος σε είδη πολυτελείας
Σύμφωνα με το άρθρο 48 του ν.5177/2025:
«1. Επιβάλλεται φόρος πολυτελείας επί της φορολογητέας αξίας, όπως αυτή διαμορφώνεται από τα άρθρα 24 και 25 του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ν. 5144/2024 Α' 162), για τα ενδοκοινοτικώς αποκτώμενα και τα εισαγόμενα από τρίτες χώρες και επί της τιμής πώλησης προ Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) για τα εγχωρίως παραγόμενα, στα παρακάτω είδη:
|
ΕΙΔΟΣ ΠΟΛΥΤΕΛΕΙΑΣ |
ΠΟΣΟΣΤΟ ΦΟΡΟΥ |
|
α) Δέρματα ερπετών, κροκοδείλων, σαυροειδών και αγρίων ζώων γενικά, καθώς και πτηνών, ψαριών και θαλασσίων ζώων γενικά, κατεργασμένα ή μη. Κωδικός Σ.Ο. 41.06.40, 41.13.30, ΕΧ 41.14.10.90 4103.20, ΕΧ 4103.90, ΕΧ 4106.91, ΕΧ 4106.92 |
10% |
|
β) Τεχνουργήματα από δέρμα της περ. α). Κωδικός Σ.Ο. 42.02.21.00, 42.02.31.00, 42.03.30.30 |
10% |
|
γ) Υποδήματα από δέρμα της περ. α). Δ.Κ. ΕΧ 64.03 |
10% |
|
δ) Τάπητες από οποιαδήποτε ύλη που περιέχουν μετάξι ή απορρίμματα από μετάξι σε ποσοστό πάνω από 10% στο συνολικό βάρος. Κωδικός Σ.Ο. 57.01.10.10,57.01.90.10 |
10% |
|
ε) Μαργαριτάρια ακατέργαστα ή κατεργασμένα, πολύτιμες ή ημιπολύτιμες πέτρες, πέτρες συνθετικές ή ανασχηματισμένες, κατεργασμένες ή ακατέργαστες. Εξαιρούνται εκείνες που προορίζονται για βιομηχανική χρήση. Διαμάντια έστω και κατεργασμένα Δ.Κ. 71.01, ΕΧ 71.02, ΕΧ 71.03 και 71.04 |
10% |
|
στ) Σκόνη διαμαντιού και σκόνη από πολύτιμες ή ημιπολύτιμες πέτρες, φυσικές ή συνθετικές. Δ.Κ. 71.05 |
10% |
|
ζ) Κοσμήματα με ή χωρίς πολύτιμες πέτρες και μέρη αυτών, από πολύτιμα μέταλλα ή από μέταλλα επιστρωμένα με πολύτιμα μέταλλα. Εξαιρούνται τα είδη από άργυρο. Δ.Κ. ΕΧ 71.13 |
10% |
|
η) Είδη χρυσοχοΐας και μέρη αυτών από πολύτιμα μέταλλα ή από μέταλλα επιστρωμένα με πολύτιμα μέταλλα. Εξαιρούνται τα είδη από άργυρο. Δ.Κ. ΕΧ 71.14 |
10% |
|
θ) Άλλα τεχνουργήματα από πολύτιμα μέταλλα ή από μέταλλα επιστρωμένα με πολύτιμα μέταλλα. Εξαιρούνται τα είδη από άργυρο. Δ.Κ. ΕΧ 71.15 |
10% |
|
ι) Τεχνουργήματα από μαργαριτάρια, από πολύτιμες ή ημιπολύτιμες πέτρες ή από πέτρες συνθετικές ή ανασχηματισμένες. Δ.Κ.71.16 |
10% |
|
ια) Αεροπλάνα, υδροπλάνα και ελικόπτερα ιδιωτικής χρήσης. Δ.Κ. Ε.Χ. 88.02 |
20% |
|
ιβ) Ρολόγια από πολύτιμα μέταλλα ή από μέταλλα επιστρωμένα με πολύτιμα μέταλλα Δ.Κ. 9101 |
10% |
|
ιγ) Κάσες (κελύφη) για ρολόγια από πολύτιμα μέταλλα ή από μέταλλα επιστρωμένα με πολύτιμα μέταλλα της δασμολογικής διάκρισης 9111.10 |
10% |
|
ιδ) Βραχιόλια (μπρασελέ) ρολογιών από πολύτιμα μέταλλα ή από μέταλλα επιστρωμένα από πολύτιμα μέταλλα τη δασμολογικής διάκρισης 9113.10 |
10% |
2. Για τους σκοπούς εφαρμογής της περ. ια) της παρ. 1, ως ιδιωτική χρήση νοείται η χρησιμοποίηση αεροπλάνου, υδροπλάνου και ελικόπτερου για μη εμπορική δραστηριότητα.
3. Από τον φόρο πολυτελείας εξαιρούνται τα είδη των περ. ζ), η), θ) και ι) του πίνακα της παρ. 1, των οποίων η φορολογητέα αξία επιβολής του φόρου πολυτελείας είναι μικρότερη των χιλίων (1.000) ευρώ ανά τεμάχιο.
4. Ο φόρος πολυτελείας των μεταφορικών μέσων της περ. ια) του πίνακα της παρ. 1, ανεξάρτητα από τη χώρα προέλευσης, βεβαιώνεται και εισπράττεται από τις αρμόδιες τελωνειακές αρχές παράλληλα με τη βεβαίωση και είσπραξη των οφειλόμενων φορολογικών επιβαρύνσεων και ως προς τις κυρώσεις εφαρμογή έχουν οι διατάξεις των άρθρων 142 και επόμενα του Εθνικού Τελωνειακού Κώδικα (ν. 2960/2001, Α' 265).
5. Για τα είδη της παρ. 1 που προέρχονται από τρίτες προς την Ευρωπαϊκή Ένωση χώρες, ο φόρος πολυτελείας βεβαιώνεται και εισπράττεται από τις τελωνειακές αρχές κατά τη θέση αυτών σε ανάλωση, ενώ για τα προερχόμενα από άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή τα εγχωρίως παραγόμενα, ο φόρος αποδίδεται στην αρμόδια για την φορολογία εισοδήματος του επιτηδευματία υπηρεσία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.).
6. Υπόχρεος για την απόδοση του φόρου για μεν τα εγχωρίως παραγόμενα είναι ο παραγωγός των προϊόντων, για δε τα προερχόμενα από τα λοιπά κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης το πρόσωπο που πραγματοποιεί την ενδοκοινοτική απόκτηση.
7. Ο φόρος πολυτελείας της παρ. 1 για τα εγχωρίως παραγόμενα ειδικά για τα πωλούμενα λιανικώς για τα οποία προηγούμενα δεν έχει επιβληθεί φόρος πολυτελείας λόγω παραγωγής τους από την ίδια επιχείρηση, επιβάλλεται επί της τιμής λιανικής πώλησης προ Φ.Π.Α., μειωμένης κατά τριάντα τοις εκατό (30%). Ο φόρος αυτός δεν επιβάλλεται, εάν τα αγαθά αυτά εξάγονται ή αποτελούν αντικείμενο ενδοκοινοτικής παράδοσης. Χρόνος γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης κατά την ενδοκοινοτική απόκτηση είναι ο χρόνος παραλαβής των ειδών από τον αποκτώντα, για δε τα εγχωρίως παραγόμενα, κατά την πώληση αυτών από τον παραγωγό. Τα θέματα που αφορούν τη βεβαίωση, τον έλεγχο, τα πρόστιμα, την παραγραφή του δικαιώματος του Δημοσίου και την έκδοση καταλογιστικών πράξεων διέπονται από τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α' 58).
9. Τα είδη της παρ. 1 που παραλαμβάνονται ως πρώτες ύλες για την παραγωγή ετοίμων προϊόντων της ίδιας παραγράφου, απαλλάσσονται του φόρου πολυτελείας.»
Πιο συγκεκριμένα για τις ακατέργαστες πολύτιμες ή ημιπολύτιμες πέτρες που εμπίπτουν στα είδη που ορίζονται από τις διατάξεις της περ. ε) της παρ. 1 του άρθρου 48 του ν.5177/2025, εφόσον παραλαμβάνονται ως πρώτες ύλες για την παραγωγή προϊόντων της ίδιας αυτής παραγράφου, απαλλάσσονται του φόρου πολυτελείας. Το ίδιο ισχύει και επί της παραλαβής πολύτιμων ή ημιπολύτιμων λίθων που έχουν υποστεί μερική κατεργασία ή προκειμένου για πολύτιμους λίθους πλήρως επεξεργασμένων που επίσης παραλαμβάνονται ως πρώτες ύλες για την παραγωγή προϊόντων.
Ειδικότερα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 48 του ν.5177/2025 ρητά ορίζεται ότι, υπόχρεος για την απόδοση του ειδικού αυτού φόρου που αφορά τα παραγόμενα εγχωρίως αυτά είδη είναι ο παραγωγός των προϊόντων και ότι χρόνος γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης είναι ο χρόνος της πώλησης αυτών από τον παραγωγό.
Οι πωλήσεις στο εσωτερικό της χώρας, από μεταποιητική επιχείρηση των παραχθέντων από αυτή εγχωρίως προϊόντων που εμπίπτουν στην έννοια των ειδών της παραγράφου 4, σε άλλες μεταποιητικές επιχειρήσεις ή εργαστήρια για την περαιτέρω από αυτές συμπληρωματική κατασκευή ή επεξεργασία των ειδών αυτών, κατά την έννοια των προαναφερομένων διατάξεων της παρ. 5 του άρθρου 48 του ν.5177/2025, εξακολουθούν να έχουν την έννοια των πρώτων υλών που παραλαμβάνονται για την παραγωγή των τελικών ετοίμων προϊόντων της τελευταίας μεταποιητικής επιχείρησης. Από το λόγο αυτό οι ενδιάμεσες αυτές παραδόσεις (πωλήσεις)μέχρι την τελευταία μεταποιητική επιχείρηση, απαλλάσσονται του φόρου πολυτελείας. Στις περιπτώσεις αυτές, ο ειδικός φόρος πολυτελείας, επιβάλλεται στα τελικά προϊόντα της μεταποιητικής αυτής επιχείρησης, κατά το χρόνο της πώλησης αυτών από τον παραγωγό τους.
Τα εγχώριος όμως παραγόμενα από μεταποιητική επιχείρηση είδη της παραγράφου 4 του προαναφερόμενου άρθρου του νόμου, τα οποία πωλούνται σε αγοραστή χωρίς παραγωγική δραστηριότητα (ιδιώτης ή εμπορική επιχείρηση), αυτά αποτελούν τελικά προϊόντα της μεταποιητικής επιχείρησης και είναι υποκείμενα του ειδικού φόρου πολυτελείας.
Τέλος, προκειμένου περί εισαγωγής πολύτιμων λίθων που εμπίπτουν στις προαναφερόμενες διατάξεις του νόμου, που παραλαμβάνονται στο εσωτερικό της χώρας ως έτοιμα προϊόντα που πρόκειται περαιτέρω να εξαχθούν ή να ακολουθήσει ενδοκοινοτική παράδοσή τους, επιβάλλεται ο ειδικός φόρος πολυτελείας με βάση την αξία του κόστους αυτών κατά την ημερομηνία παραλαβής τους, εφόσον από τις διατάξεις του νόμου δεν διακρίνεται αν τα είδη αυτά, που παραλαμβάνονται ως έτοιμα προϊόντα, στη συνέχεια πρόκειται να πωληθούν στο εσωτερικό της χώρας ή αποτελούν περαιτέρω αντικείμενο εξαγωγής ή ενδοκοινοτικής παράδοσης (σχετ. ΠΟΛ.1119/2010)
[1] Βλ. ανάλυση άρθρου 17.
[2] Βλ. ανάλυση άρθρου 15.
Απάντηση
Κατά τη γνώμη μας θα πρέπει να προσέξετε τα παρακάτω ζητήματα:
ΦΠΑ – Εισαγωγή
Σύμφωνα με την περ. β΄ της παρ. 1 του άρθρου 2 του Κώδικα ΦΠΑ, η δεύτερη κατηγορία πράξεων που υπάγονται στο φόρο εκτός από την παράδοση αγαθών και την παροχή υπηρεσιών, είναι η εισαγωγή αγαθών στην ελληνική επικράτεια. Με τις διατάξεις του άρθρου 13 δίνεται ο ορισμός της εισαγωγής αγαθών, που αποτελεί μία από τις σημαντικότερες φορολογητέες πράξεις που υπόκεινται στο ΦΠΑ. Έτσι, σύμφωνα με την εν λόγω διάταξη, ως εισαγωγή αγαθών θεωρείται η είσοδος (εισκόμιση) αγαθών στην ελληνική επικράτεια. Στην περίπτωση λοιπόν της εισαγωγής αγαθών στο φόρο υπόκειται κάθε είσοδος (εισκόμιση) αγαθών από το εξωτερικό στο εσωτερικό της χώρας.
Πιο συγκεκριμένα, Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 13, ως εισαγωγή αγαθών, κατά την έννοια του άρθρου 2, θεωρείται:
α) Η είσοδος αγαθών στο εσωτερικό της χώρας, που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 24 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της ΕΟΚ. Σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο, θεωρούνται ότι ευρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία εντός κράτους μέλους τα προϊόντα προελεύσεως τρίτων χωρών, για τα οποία έχουν τηρηθεί οι διατυπώσεις εισαγωγής και εισπραχθεί σ' αυτό το κράτος μέλος οι απαιτούμενοι δασμοί και φορολογικές επιβαρύνσεις ισοδυνάμου αποτελέσματος και για τα οποία δεν έχουν επιστραφεί ολικώς ή μερικώς αυτοί οι δασμοί και επιβαρύνσεις. .
Εάν συνεπώς υπάρχουν αγαθά που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις αυτές, δηλαδή δεν κατάγονται από τα κράτη – μέλη ή δεν έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία, θεωρούνται ότι προέρχονται από τρίτες προς την Κοινότητα χώρες και έχουν εφαρμογή οι περί εισαγωγής διατάξεις. Το ίδιο ισχύει και για τα αγαθά που προέρχονται από τα ειδικά φορολογικά εδάφη που αποτελούν μέρος του τελωνειακού εδάφους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία περιλαμβάνονται στο Παράρτημα ΙΙ του Κώδικα και τα οποία δεν αποτελούν τμήμα του τελωνειακού εδάφους της ΕΕ και συγκεκριμένα:
- το νησί της Ελιγολάνδης και την περιοχή του Μπύζιγκεν της ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας,
- τη Θέουτα και Μελίλια του Βασιλείου της Ισπανίας,
- την περιοχή Λιβίνιο και Καμπιόνε ντΆ Ιταλία της Ιταλικής Δημοκρατίας.
Η είσοδος αγαθών στο εσωτερικό της χώρας που προέρχονται από τρίτες χώρες, εφόσον τα αγαθά αυτά δεν καλύπτονται από τις προϋποθέσεις της περ. α΄ ανωτέρω.
Με τις διατάξεις αυτές θεωρείται εισαγωγή αγαθών:
α) Η είσοδος αγαθών στο εσωτερικό της χώρας από τα εδάφη που αναφέρονται στην παρ. 2β’ του Παραρτήματος II του νόμου, δηλαδή:
- Το Άγιον Όρος της Ελληνικής Δημοκρατίας
- Μαρτινίκα, Γαλλική Γουιάνα, Γουαδελούπη, Ρεουνιόν, Άγιος Πέτρος και Μικελόν, τα υπερπόντια διαμερίσματα της Γαλλικής Δημοκρατίας
- Τα Κανάρια νησιά, του Βασιλείου της Ισπανίας, τα οποία αποτελούν τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας, αλλά εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής του ΦΠΑ.
- Το Γιβραλτάρ και τα νησιά Τσάνελ που ανήκουν στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Για τα αγαθά που εισάγονται από τα εν λόγω εδάφη οφείλεται και καταβάλλεται ο ΦΠΑ, όπως αυτό συμβαίνει και για τα εισαγόμενα αγαθά από τρίτες χώρες.
Σύμφωνα επίσης με την ΠΟΛ.1037/2004, επισημαίνεται ότι η Ανδόρα και ο Άγιος Μαρίνος δεν ανήκουν στην ΕΕ όσον αφορά τον ΦΠΑ.
Κατά συνέπεια τα αγαθά τα οποία εισέρχονται στην Ελλάδα καθώς και στα υπόλοιπα Κράτη-μέλη από τα πιο πάνω εδάφη θεωρούνται ως εισαγόμενα από Τρίτη χώρα και ακολουθείται η τελωνειακή διαδικασία της εισαγωγής αγαθών.
Αντίστοιχα τα αγαθά τα οποία εξέρχονται από την Ελλάδα και τα αλλά κράτη-μέλη με προορισμό τα πιο πάνω εδάφη, θεωρούνται ως εξαγόμενα σε Τρίτη χώρα αγαθά και ακολουθείται η τελωνειακή διαδικασία για την εξαγωγή αγαθών.
β) Η είσοδος στο εσωτερικό της χώρας αγαθών προερχομένων, από άλλες περιοχές τρίτων χωρών με τις οποίες έχουν συναφθεί συμφωνίες τελωνειακής σύνδεσης και τα προϊόντα έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία.
Προσοχή!
Σύμφωνα με την ΠΟΛ.1282/1992, διευκρινίζεται ότι οι συναλλαγές από και προς το Μονακό, καθώς και τη νήσο Μαν, θεωρούνται ότι είναι συναλλαγές από και προς τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, αντίστοιχα.
Αντικειμενική φορολογία στην εισαγωγή αγαθών
Επισημαίνεται εδώ ότι η εισαγωγή αγαθών φορολογείται αντικειμενικά, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η ιδιότητα του εισαγωγέα, δηλαδή χωρίς να εξετάζεται αν ο εισαγωγέας είναι υποκείμενος στο φόρο ή όχι, ή αν αυτός ενεργεί κατά την εισαγωγή μέσα στα πλαίσια άσκησης της επαγγελματικής δραστηριότητας του. Δηλαδή, σε αντίθεση με τις πράξεις που φορολογούνται στο εσωτερικό της χώρας (παράδοση αγαθών και παροχή υπηρεσιών) μόνο στο όνομα του υποκείμενου στο φόρο, η εισαγωγή αγαθών φορολογείται στο όνομα οποιουδήποτε προσώπου το οποίο ενεργεί την εισαγωγή. Συνεπώς είναι αδιάφορο αν πρόκειται για υποκείμενο στο φόρο ή για ιδιώτη, δηλαδή για πρόσωπο που δεν ασκεί καμία οικονομική δραστηριότητα.
(σχετ. ΠΟΛ.10/1987, ΠΟΛ.1282/1992, ΠΟΛ.1037/2004)
ΦΠΑ – Ενδοκοινοτική απόκτηση
α) Να πρόκειται για αγαθά που μεταφέρονται στην Ελλάδα από άλλο κ-μ. Να διενεργείται δηλαδή φυσική μεταφορά των αγαθών και μάλιστα αποδεικτικά περί μεταφοράς των αγαθών από το άλλο κ-μ στην Ελλάδα.
β) Ο αποκτών (αγοραστής) να είναι υποκείμενο στο φόρο πρόσωπο ή μη υποκείμενο στο φόρο νομικό πρόσωπο, που ενεργεί με την ιδιότητα του υποκειμένου στο φόρο.
Ως υποκείμενος στο φόρο θεωρείται το πρόσωπο που ενεργεί πράξεις φορολογητέες ή αφορολόγητες με δικαίωμα έκπτωσης του φόρου ή πράξεις απαλλασσόμενες, σύμφωνα με το άρθρο 27, καθώς και οι αγρότες ειδικού καθεστώτος του άρθρου 48.
Ως μη υποκείμενο στο φόρο ΝΠΔΔ θεωρείται το πρόσωπο το οποίο, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 3 δεν θεωρείται υποκείμενο στο φόρο, καθώς και κάθε νομικό πρόσωπο το οποίο δεν θεωρείται ότι ασκεί οικονομική δραστηριότητα, π.χ. εκκλησίες, σύλλογοι, πρεσβείες, ξένες αποστολές κ.λπ.
γ) Ο πωλητής να είναι υποκείμενος στο φόρο σε άλλο κ-μ, να μην απαλλάσσεται λόγω ύψους ακαθαρίστων εσόδων στη χώρα του, ούτε να πραγματοποιεί παραδόσεις αγαθών, για τις οποίες ο τόπος φορολογίας βρίσκεται στο εσωτερικό της χώρας (πώληση αγαθών μετά από συναρμολόγηση, πώληση από απόσταση.[1]
δ) Η συναλλαγή να πραγματοποιείται από επαχθή αιτία. Παρότι όμως κατ' αρχήν απαιτείται η ύπαρξη ανταλλάγματος σε χρήμα ή είδος, υπάρχουν ορισμένες πράξεις, οι οποίες υπάγονται στο φόρο αν και δεν υπάρχει αντάλλαγμα.[2]
ε) Η συναλλαγή να πραγματοποιείται στα πλαίσια άσκησης της οικονομικής δραστηριότητας τόσο του πωλητή όσο και του αγοραστή.
Στην έννοια της ενδοκοινοτικής απόκτησης περιλαμβάνεται και η μεταφορά στην Ελλάδα έτοιμων προϊόντων που κατασκευάστηκαν σε άλλο κ-μ από υλικά και αντικείμενα που στάλθηκαν από την Ελλάδα στο κράτος αυτό προκειμένου να υποστούν μεταποίηση στα πλαίσια σύμβασης μίσθωσης έργου (εργασία fason).
Ειδικός φόρος σε είδη πολυτελείας
Σύμφωνα με το άρθρο 48 του ν.5177/2025:
«1. Επιβάλλεται φόρος πολυτελείας επί της φορολογητέας αξίας, όπως αυτή διαμορφώνεται από τα άρθρα 24 και 25 του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ν. 5144/2024 Α' 162), για τα ενδοκοινοτικώς αποκτώμενα και τα εισαγόμενα από τρίτες χώρες και επί της τιμής πώλησης προ Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) για τα εγχωρίως παραγόμενα, στα παρακάτω είδη:
|
ΕΙΔΟΣ ΠΟΛΥΤΕΛΕΙΑΣ |
ΠΟΣΟΣΤΟ ΦΟΡΟΥ |
|
α) Δέρματα ερπετών, κροκοδείλων, σαυροειδών και αγρίων ζώων γενικά, καθώς και πτηνών, ψαριών και θαλασσίων ζώων γενικά, κατεργασμένα ή μη. Κωδικός Σ.Ο. 41.06.40, 41.13.30, ΕΧ 41.14.10.90 4103.20, ΕΧ 4103.90, ΕΧ 4106.91, ΕΧ 4106.92 |
10% |
|
β) Τεχνουργήματα από δέρμα της περ. α). Κωδικός Σ.Ο. 42.02.21.00, 42.02.31.00, 42.03.30.30 |
10% |
|
γ) Υποδήματα από δέρμα της περ. α). Δ.Κ. ΕΧ 64.03 |
10% |
|
δ) Τάπητες από οποιαδήποτε ύλη που περιέχουν μετάξι ή απορρίμματα από μετάξι σε ποσοστό πάνω από 10% στο συνολικό βάρος. Κωδικός Σ.Ο. 57.01.10.10,57.01.90.10 |
10% |
|
ε) Μαργαριτάρια ακατέργαστα ή κατεργασμένα, πολύτιμες ή ημιπολύτιμες πέτρες, πέτρες συνθετικές ή ανασχηματισμένες, κατεργασμένες ή ακατέργαστες. Εξαιρούνται εκείνες που προορίζονται για βιομηχανική χρήση. Διαμάντια έστω και κατεργασμένα Δ.Κ. 71.01, ΕΧ 71.02, ΕΧ 71.03 και 71.04 |
10% |
|
στ) Σκόνη διαμαντιού και σκόνη από πολύτιμες ή ημιπολύτιμες πέτρες, φυσικές ή συνθετικές. Δ.Κ. 71.05 |
10% |
|
ζ) Κοσμήματα με ή χωρίς πολύτιμες πέτρες και μέρη αυτών, από πολύτιμα μέταλλα ή από μέταλλα επιστρωμένα με πολύτιμα μέταλλα. Εξαιρούνται τα είδη από άργυρο. Δ.Κ. ΕΧ 71.13 |
10% |
|
η) Είδη χρυσοχοΐας και μέρη αυτών από πολύτιμα μέταλλα ή από μέταλλα επιστρωμένα με πολύτιμα μέταλλα. Εξαιρούνται τα είδη από άργυρο. Δ.Κ. ΕΧ 71.14 |
10% |
|
θ) Άλλα τεχνουργήματα από πολύτιμα μέταλλα ή από μέταλλα επιστρωμένα με πολύτιμα μέταλλα. Εξαιρούνται τα είδη από άργυρο. Δ.Κ. ΕΧ 71.15 |
10% |
|
ι) Τεχνουργήματα από μαργαριτάρια, από πολύτιμες ή ημιπολύτιμες πέτρες ή από πέτρες συνθετικές ή ανασχηματισμένες. Δ.Κ.71.16 |
10% |
|
ια) Αεροπλάνα, υδροπλάνα και ελικόπτερα ιδιωτικής χρήσης. Δ.Κ. Ε.Χ. 88.02 |
20% |
|
ιβ) Ρολόγια από πολύτιμα μέταλλα ή από μέταλλα επιστρωμένα με πολύτιμα μέταλλα Δ.Κ. 9101 |
10% |
|
ιγ) Κάσες (κελύφη) για ρολόγια από πολύτιμα μέταλλα ή από μέταλλα επιστρωμένα με πολύτιμα μέταλλα της δασμολογικής διάκρισης 9111.10 |
10% |
|
ιδ) Βραχιόλια (μπρασελέ) ρολογιών από πολύτιμα μέταλλα ή από μέταλλα επιστρωμένα από πολύτιμα μέταλλα τη δασμολογικής διάκρισης 9113.10 |
10% |
2. Για τους σκοπούς εφαρμογής της περ. ια) της παρ. 1, ως ιδιωτική χρήση νοείται η χρησιμοποίηση αεροπλάνου, υδροπλάνου και ελικόπτερου για μη εμπορική δραστηριότητα.
3. Από τον φόρο πολυτελείας εξαιρούνται τα είδη των περ. ζ), η), θ) και ι) του πίνακα της παρ. 1, των οποίων η φορολογητέα αξία επιβολής του φόρου πολυτελείας είναι μικρότερη των χιλίων (1.000) ευρώ ανά τεμάχιο.
4. Ο φόρος πολυτελείας των μεταφορικών μέσων της περ. ια) του πίνακα της παρ. 1, ανεξάρτητα από τη χώρα προέλευσης, βεβαιώνεται και εισπράττεται από τις αρμόδιες τελωνειακές αρχές παράλληλα με τη βεβαίωση και είσπραξη των οφειλόμενων φορολογικών επιβαρύνσεων και ως προς τις κυρώσεις εφαρμογή έχουν οι διατάξεις των άρθρων 142 και επόμενα του Εθνικού Τελωνειακού Κώδικα (ν. 2960/2001, Α' 265).
5. Για τα είδη της παρ. 1 που προέρχονται από τρίτες προς την Ευρωπαϊκή Ένωση χώρες, ο φόρος πολυτελείας βεβαιώνεται και εισπράττεται από τις τελωνειακές αρχές κατά τη θέση αυτών σε ανάλωση, ενώ για τα προερχόμενα από άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή τα εγχωρίως παραγόμενα, ο φόρος αποδίδεται στην αρμόδια για την φορολογία εισοδήματος του επιτηδευματία υπηρεσία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.).
6. Υπόχρεος για την απόδοση του φόρου για μεν τα εγχωρίως παραγόμενα είναι ο παραγωγός των προϊόντων, για δε τα προερχόμενα από τα λοιπά κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης το πρόσωπο που πραγματοποιεί την ενδοκοινοτική απόκτηση.
7. Ο φόρος πολυτελείας της παρ. 1 για τα εγχωρίως παραγόμενα ειδικά για τα πωλούμενα λιανικώς για τα οποία προηγούμενα δεν έχει επιβληθεί φόρος πολυτελείας λόγω παραγωγής τους από την ίδια επιχείρηση, επιβάλλεται επί της τιμής λιανικής πώλησης προ Φ.Π.Α., μειωμένης κατά τριάντα τοις εκατό (30%). Ο φόρος αυτός δεν επιβάλλεται, εάν τα αγαθά αυτά εξάγονται ή αποτελούν αντικείμενο ενδοκοινοτικής παράδοσης. Χρόνος γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης κατά την ενδοκοινοτική απόκτηση είναι ο χρόνος παραλαβής των ειδών από τον αποκτώντα, για δε τα εγχωρίως παραγόμενα, κατά την πώληση αυτών από τον παραγωγό. Τα θέματα που αφορούν τη βεβαίωση, τον έλεγχο, τα πρόστιμα, την παραγραφή του δικαιώματος του Δημοσίου και την έκδοση καταλογιστικών πράξεων διέπονται από τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α' 58).
9. Τα είδη της παρ. 1 που παραλαμβάνονται ως πρώτες ύλες για την παραγωγή ετοίμων προϊόντων της ίδιας παραγράφου, απαλλάσσονται του φόρου πολυτελείας.»
Πιο συγκεκριμένα για τις ακατέργαστες πολύτιμες ή ημιπολύτιμες πέτρες που εμπίπτουν στα είδη που ορίζονται από τις διατάξεις της περ. ε) της παρ. 1 του άρθρου 48 του ν.5177/2025, εφόσον παραλαμβάνονται ως πρώτες ύλες για την παραγωγή προϊόντων της ίδιας αυτής παραγράφου, απαλλάσσονται του φόρου πολυτελείας. Το ίδιο ισχύει και επί της παραλαβής πολύτιμων ή ημιπολύτιμων λίθων που έχουν υποστεί μερική κατεργασία ή προκειμένου για πολύτιμους λίθους πλήρως επεξεργασμένων που επίσης παραλαμβάνονται ως πρώτες ύλες για την παραγωγή προϊόντων.
Ειδικότερα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 48 του ν.5177/2025 ρητά ορίζεται ότι, υπόχρεος για την απόδοση του ειδικού αυτού φόρου που αφορά τα παραγόμενα εγχωρίως αυτά είδη είναι ο παραγωγός των προϊόντων και ότι χρόνος γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης είναι ο χρόνος της πώλησης αυτών από τον παραγωγό.
Οι πωλήσεις στο εσωτερικό της χώρας, από μεταποιητική επιχείρηση των παραχθέντων από αυτή εγχωρίως προϊόντων που εμπίπτουν στην έννοια των ειδών της παραγράφου 4, σε άλλες μεταποιητικές επιχειρήσεις ή εργαστήρια για την περαιτέρω από αυτές συμπληρωματική κατασκευή ή επεξεργασία των ειδών αυτών, κατά την έννοια των προαναφερομένων διατάξεων της παρ. 5 του άρθρου 48 του ν.5177/2025, εξακολουθούν να έχουν την έννοια των πρώτων υλών που παραλαμβάνονται για την παραγωγή των τελικών ετοίμων προϊόντων της τελευταίας μεταποιητικής επιχείρησης. Από το λόγο αυτό οι ενδιάμεσες αυτές παραδόσεις (πωλήσεις)μέχρι την τελευταία μεταποιητική επιχείρηση, απαλλάσσονται του φόρου πολυτελείας. Στις περιπτώσεις αυτές, ο ειδικός φόρος πολυτελείας, επιβάλλεται στα τελικά προϊόντα της μεταποιητικής αυτής επιχείρησης, κατά το χρόνο της πώλησης αυτών από τον παραγωγό τους.
Τα εγχώριος όμως παραγόμενα από μεταποιητική επιχείρηση είδη της παραγράφου 4 του προαναφερόμενου άρθρου του νόμου, τα οποία πωλούνται σε αγοραστή χωρίς παραγωγική δραστηριότητα (ιδιώτης ή εμπορική επιχείρηση), αυτά αποτελούν τελικά προϊόντα της μεταποιητικής επιχείρησης και είναι υποκείμενα του ειδικού φόρου πολυτελείας.
Τέλος, προκειμένου περί εισαγωγής πολύτιμων λίθων που εμπίπτουν στις προαναφερόμενες διατάξεις του νόμου, που παραλαμβάνονται στο εσωτερικό της χώρας ως έτοιμα προϊόντα που πρόκειται περαιτέρω να εξαχθούν ή να ακολουθήσει ενδοκοινοτική παράδοσή τους, επιβάλλεται ο ειδικός φόρος πολυτελείας με βάση την αξία του κόστους αυτών κατά την ημερομηνία παραλαβής τους, εφόσον από τις διατάξεις του νόμου δεν διακρίνεται αν τα είδη αυτά, που παραλαμβάνονται ως έτοιμα προϊόντα, στη συνέχεια πρόκειται να πωληθούν στο εσωτερικό της χώρας ή αποτελούν περαιτέρω αντικείμενο εξαγωγής ή ενδοκοινοτικής παράδοσης (σχετ. ΠΟΛ.1119/2010)
