Ερώτημα: Επιτρέπεται και αν ναι σε ποιες περιπτώσεις η έκδοση πιστωτικού για τη διόρθωση ή ακύρωση τιμολογίου για παροχή υπηρεσιών;
Απάντηση: Για την παροχή υπηρεσιών εκδίδεται τιμολόγιο με την ολοκλήρωση της υπηρεσίας. Όταν η παροχή της υπηρεσίας διαρκεί εκδίδεται κατά το χρόνο που καθίσταται απαιτητό μέρος της αμοιβής, για το μέρος αυτό της υπηρεσίας που παρασχέθηκε. Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να εκδοθεί πέραν της διαχειριστικής περιόδου που παρασχέθηκε η υπηρεσία (στο σύνολο ή μέρος αυτής). Η υποχρέωση έκδοσης Τ.Π.Υ. δεν συναρτάται με την είσπραξη των αμοιβών, αλλά αρκεί και μόνο το γεγονός ότι δημιουργήθηκε δικαίωμα είσπραξης από την παροχή συγκεκριμένων υπηρεσιών. Δεν απαγορεύεται (προαιρετικά) να εκδοθεί Τ.Π.Υ., σε προγενέστερο χρόνο, εντός βεβαίως της ίδιας χρήσης (διαχειριστικής περιόδου), εφόσον είναι γνωστή και προκαθορισμένη η αναλογούσα αμοιβή για μέρος ή στο σύνολο αυτής.
Επίσης από τις διατάξεις των ΕΛΠ ορίζεται ότι για τις επιστροφές και τις εκπτώσεις ή άλλες διαφορές, εκτός του Φ.Π.Α., οι οποίες αναφέρονται σε προηγούμενες συναλλαγές, εκδίδεται πιστωτικό τιμολόγιο από τον εκδότη του τιμολογίου.
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι στις περιπτώσεις που έχουν εκδοθεί τιμολόγια προς επιτηδευματίες και συντρέχουν πραγματικοί λόγοι που επηρεάζουν αρνητικά – μειωτικά την αξία των αρχικών στοιχείων, θέμα που διερευνάται κάθε φορά με την εκτίμηση πραγματικών περιστατικών (π.χ. έλεγχο των σχετικών συμβάσεων κλ.π.), είναι δυνατή από πλευράς διατάξεων του Κ.Β.Σ. η διόρθωση ή ακύρωση των αρχικών στοιχείων και των σχετικών εγγραφών με την έκδοση πιστωτικού τιμολογίου.
Δηλαδή, στην περίπτωση που επιχείρηση εξέδωσε τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών βάσει σύμβασης και στη συνέχεια αποδεδειγμένα δεν παρασχέθηκε η υπηρεσία ή μέρος αυτής (π.χ. η διεξαγωγή της έρευνας κλ.π.), είτε για λόγους που άπτονται στην ίδια, είτε για λόγους που αφορούν τον αντισυμβαλλόμενό της (όπως υπαναχώρηση του αντισυμβαλλόμενου από τη σύμβαση πριν την έναρξη παροχής της υπηρεσίας), τότε δύναται να εκδώσει πιστωτικό για την ακύρωση του αρχικού τιμολογίου. Στην περίπτωση, ωστόσο, που έχει παρασχεθεί η υπηρεσία ή μέρος αυτής για συγκεκριμένο αντισυμβαλλόμενο και έχει εκδοθεί τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών και ο αντισυμβαλλόμενος είτε δεν αποδέχεται εκ των υστέρων την υπηρεσία, είτε για οποιοδήποτε λόγο αρνείται την καταβολή της σχετικής αμοιβής, δεν επιτρέπεται η έκδοση πιστωτικού τιμολογίου, αλλά οι ανωτέρω διαφορές ως αστικές κρίνονται από τα αρμόδια δικαστήρια δεδομένου ότι, όπως προαναφέρθηκε, η έκδοση του αρχικού τιμολογίου δεν συναρτάται με την είσπραξη ή όχι των σχετικών αμοιβών ή την αποδοχή ή όχι από τον αντισυμβαλλόμενο της υπηρεσίας που παρασχέθηκε αλλά αρκεί και μόνο το γεγονός ότι αυτή παρασχέθηκε.
Τέλος, τα πραγματικά περιστατικά κάθε περίπτωσης (συμβάσεις κλ.π.) αποτελούν αντικείμενο του ελέγχου που διενεργούν τα αρμόδια φοροελεγκτικά όργανα.
